• De voorlopige conclusie van dit rapport is dat zowel de route van het afvangen en opslaan van een deel van de CO₂ dat vrijkomt uit de restgassen van hoogovens (BF-CCUS), als de route om direct de hoogovens uit te faseren en over te stappen naar de DRI- technologie (Direct-to-DRI) technisch haalbaar lijken. 
•  De BF-CCUS route bereikt volgens eerste evaluaties de beoogde 5 Mton CO₂-reductie in 2030. Bij de BF-CCUS route verandert de staalproductiemethode niet, waardoor geen risico's zijn ten aanzien van de huidige hoogwaardige productmix. Voor deze route is een subsidiemechanisme (SDE++ voor CCUS) beschikbaar en is ondersteuning bij het vergunningsproces toegezegd. Dat helpt bij een tijdige realisatie. 
• De Direct-to-DRI bereikt zo’n 3,9 Mton CO₂-reductie en met aanvullende maatregelen is meer dan 5 Mton CO₂ reductie per jaar haalbaar. Deze route is meer toekomstbestendig (klaar voor de overstap naar waterstof) en heeft naar verwachting een bredere publieke acceptatie.
• Het is duidelijk dat een beslissing over de toekomstige route van Tata Steel niet los kan worden gezien van de ontwikkeling van externe infrastructuur voor transport en opslag van waterstof en CO₂, noch van de toekomstige beschikbaarheid van groene elektriciteit en waterstof voor Tata Steel in IJmuiden. 
• Voor beide routes geldt ook – net als bij andere staalbedrijven in de EU – dat financiële steun nodig is voor de realiseerbaarheid. Er bestaat vanuit de Nederlandse overheid echter (nog) geen volledig (pasklaar) subsidiemechanisme voor verduurzaming van de staalindustrie. Voor Tata Steel zal dan ook maatwerk nodig zijn. Ongeacht welke route wordt gekozen en zeker voor de Direct-to-DRI route. Naast financiële ondersteuning door de overheid zal ook support voor het vergunningentraject benodigd zijn.

De volgende fase van de haalbaarheidsstudie richt zich met name op de economische evaluatie van de routes, op werkgelegenheid en ook zwaarwegend op de consequenties rondom impact op overige emissies, zoals bijvoorbeeld NOx, geur, stof en geluid. Ook zal de publieke acceptatie van de routes nog verder worden geëvalueerd aan de hand van interviews met stakeholders.

De volledige studie zal worden afgerond in het najaar van 2021.

Ondertussen heeft Tata Steel een notitie ingediend bij de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied waarin de plannen zijn beschreven voor een van de projecten dat het bedrijf aan het voorbereiden is voor de toekomst. De notitie zal via de Omgevingsdienst ter inzage worden gepubliceerd. Het project kan leiden tot een aanzienlijke vermindering van de CO₂  uitstoot van onze staalfabriek in IJmuiden.

Het project dat is beschreven, houdt een aantal zaken in:

1. Afvang van CO₂ vanuit de Hoogovens en opslag daarvan in lege gasvelden op zee, meer dan 50 kilometer vanaf de kust.
2. Het gebruiken van de restgassen via een waterstoffabriek om 100.000 ton waterstof te maken per jaar. Omdat de CO₂ die daarbij ontstaat ook wordt afgevangen, spreken we over zogenaamde blauwe waterstof. Deze waterstof kan ingezet worden om staal te kunnen maken of geleverd worden aan een nationaal toekomstig waterstofnet.

Als de plannen worden goedgekeurd en de benodigde financiering wordt overeengekomen, zou dit leiden tot 40% reductie van de CO₂ uitstoot van IJmuiden in 2030. Dit staat gelijk aan vijf miljoen ton minder uitstoot per jaar. Het zou ook een belangrijke stap zijn richting de CO₂ neutrale ambitie van Tata Steel in Europa uiterlijk in 2050. Hierbij worden verschillende opties bekeken en overwogen waarvan dit project er eentje is. Van belang hierbij is dat er vanuit de overheid financiële en regelgevende steun nodig is.

We moeten nu samen met de overheid voortvarend starten met de uitvoering van de klimaatplannen. Er moet nog veel gebeuren om vooruitgang te boeken met deze plannen. Dit soort projecten kosten veel doorlooptijd voordat een besluit kan worden genomen. Een eerst stap is nu gezet met het indienen van deze notitie.  

Tegelijkertijd hebben we ook aanzienlijke milieu investeringen gedaan voor een betere lokale leefomgeving. Hier zijn al grote stappen gezet, zoals de hal waarin de slak wordt verwerkt waardoor de uitstoot van grafiet niet meer voorkomt.  Ook hebben we een aanvullend milieu investeringspakket van 300 miljoen euro aangekondigd. We zullen nog sneller de impact op de omgeving in meerdere opzichten reduceren. Dit programma voeren we de komende jaren uit. Dit traject loopt parallel met de plannen voor een duurzame toekomst.

Het project Everest is onderdeel van de bredere duurzaamheidsstrategie van Tata Steel om vanaf 2050 CO₂ neutraal te zijn. De nieuwe installaties voor de afvang van CO₂  moeten komen op het terrein van Tata Steel in IJmuiden. Ter onderbouwing van de benodigde vergunningen start het bedrijf met een participatieplan en bereidt een milieueffectrapportage (MER) procedure voor. Daarin worden de mogelijke milieueffecten in kaart gebracht.

Stap naar duurzame toekomst
Annemarie Manger, directeur Sustainability, Health, Safety, Environment & Quality licht toe: “Deze voorgenomen bouw is voor onze toekomst een hele belangrijke stap. Bij Tata Steel voelen we een sterke verantwoordelijkheid om te bouwen aan een duurzame en verbonden samenleving voor de generaties van morgen. We zijn straks één van de eerste bedrijven die de afvang van CO₂  combineert met de opslag ervan. Wij zien dit als de essentiële oplossing waarmee wij significant bijdragen aan de benodigde emissiereductie voor 2030. Het potentieel hiervan is enorm. Deze technologie wordt al toegepast in andere landen en industrieën, maar nog niet in deze vorm en omvang.”

Twee fasen
Het project bestaat uit twee fasen. Nadat alle plannen zijn goedgekeurd en vergund, bouwt Tata Steel ten eerste een installatie om CO₂ af te vangen uit procesgassen die ontstaan bij de productieprocessen. De afgevangen CO₂ wordt vervolgens aan het Athos-netwerk geleverd. Athos is een samenwerking tussen EBN, Gasunie, Port of Amsterdam en Tata Steel. Athos gaat het transport, hergebruik en opslag van CO₂ in het Noordzeekanaalgebied beheren. Het afvangen van CO₂ biedt de innovatieve mogelijkheid om in de tweede fase, in samenwerking met andere marktpartijen, de resterende gassen om te zetten naar bruikbare grondstoffen.

“We hopen om dit vanaf 2027 uit te kunnen voeren,” zegt Manger. ”De afvang van CO₂ in de eerste fase levert naar verwachting een reductie van circa 3 miljoen ton CO₂ per jaar op. Dat betekent dat we 1.5 miljoen ton CO₂ vrij staal gaan maken. Je zou kunnen zeggen dat zo’n 1.3 miljoen auto’s per jaar dan rondrijden gemaakt van ons klimaatneutrale staal. In fase 2, waarin het gaat om het hergebruiken van procesgassen, betekent dit zelfs een reductie van circa 4 miljoen ton CO₂ per jaar.”

Klimaatneutraal vanaf 2050
Tata Steel heeft een programma ontwikkeld om vanaf 2050 klimaatneutraal staal te kunnen produceren en daarmee te voldoen aan de klimaatdoelen. Het afvangen en opslaan van CO₂ kan hier op relatief korte termijn significant aan bijdragen. Het is daarmee een belangrijke tussenoplossing totdat het mogelijk is om op de lange termijn staal te maken zonder CO₂ -uitstoot. Tata Steel is ervan overtuigd dat uiteindelijk waterstof een sleutelrol zal spelen in de transitie naar duurzame staalproductie. Zeker zodra duurzame energie, geproduceerd door windmolenparken op zee, in grote hoeveelheden beschikbaar is.