Hans van den Berg, CEO Tata Steel Nederland: ,,Wij willen dat de Europese staalindustrie verduurzaamt en zijn volop bezig met ons Groen Staal-plan, dat is gebaseerd op de huidige ETS regelgeving. Een sterk en voorspelbaar ETS-Systeem met een effectief CBAM zijn hiervoor cruciaal. Deze systemen zorgen namelijk samen voor een gelijk speelveld voor staalbedrijven, zowel binnen de EU als daarbuiten. Het is legitiem dat er gekeken wordt naar de toekomstbestendigheid van het ETS, maar dit mag geen versoepeling van het ETS zijn. In plaats daarvan moet maximale aandacht uitgaan naar een goed werkende CBAM. De effectiviteit van CBAM moet drastisch verbeterd worden, anders blijven Europese producenten structureel benadeeld.”
 
ETS is het Europese systeem voor emissiehandel waarbij bedrijven rechten moeten kopen om CO₂ uit te stoten, waardoor uitstoot financieel wordt ontmoedigd. CBAM is een CO₂‑grensheffing die ervoor zorgt dat ingevoerde producten dezelfde koolstofkosten dragen als Europese producten. De combinatie van het ETS en CBAM zorgen voor emissiereductie binnen Europa, zonder dat productie verhuist naar landen met minder strenge klimaatregels. Eerlijke concurrentie mét emissiereductie.
 
Een betrouwbare CO₂ prijs, afkomstig van een robuust ETS stimuleert bedrijven om te vernieuwen en schoner te produceren. Voor grote projecten zoals de overstap naar groen staal is dat cruciaal, omdat het ETS bepaalt of nieuwe, CO₂ arme technologieën economisch haalbaar zijn. CBAM moet er voor zorgen dat concurrenten van buiten de EU niet hun staal ver beneden de prijs van staalbedrijven van binnen de EU aan kunnen bieden.

Meer lezen ?

- Groen Staal Plan Tata Steel
- Infographic over Joint Letter of Intent 

Bouwen op een postzegel 
We gaan het groene staal maken met een DRI-fabriek en een elektrische oven (EAF). “Wat de bouw van deze nieuwe installaties zo bijzonder en complex maakt, is de locatie: deels gaan we bouwen op ‘Greenfield’, braakliggend terrein, en deels op ‘Brownfield’, terrein waar we met onze nieuwe installaties aansluiten op de bestaande faciliteiten die volop in bedrijf blijven, zoals de Staalfabriek”, aldus Denton. 

“We bouwen als het ware op een postzegel, soms zelfs boven en over spoorlijnen heen. Deze sporen, die onder meer ruwijzer naar de Staalfabriek transporteren, blijven in gebruik. Elke tien minuten passeert er een trein. Goede planning en precisie zijn dus heel belangrijk.” 

Een blikvanger van het project is de toren van de DRI-installatie. Met een indrukwekkende hoogte van bijna 150 meter – of anderhalf keer de lengte van een voetbalveld – wordt het een iconisch bouwwerk. “De toren zal boven de Hoogovens uitsteken en toont de enorme schaal en impact van dit project”, vertelt Denton trots. 

Slim modulair bouwen 
Omdat op ons terrein weinig ruimte is om de installaties vanaf nul op te bouwen, hebben we gekozen voor een innovatieve oplossing: modulaire bouw. Grote onderdelen van de installaties laten we extern maken en als modules naar de bouwplaats vervoeren via een speciaal aangelegde transportroute. “Sommige modules zijn wel 15m x15m x 40 meter”, aldus Denton. “Door kant-en-klare modules aan te voeren, beperken we het aantal mensen en voertuigen op ons terrein. Dat vermindert uitstoot, geluidsoverlast en logistieke druk, en we kunnen bovendien sneller werken.” 

Aangepaste infrastructuur 
De modules worden met speciale schepen aangevoerd, waarna we ze op elektrische Multi-Wheelers hijsen. Dat zijn voertuigen die extra zware vracht kunnen dragen, doordat de druk verdeeld wordt over meerdere wielen. Vanaf de kade worden de modules vervolgens, via een nieuw aan te leggen transportweg, naar de plek van bestemming gereden. “Dit is een enorme logistieke puzzel die we tot in de puntjes hebben uitgedacht. De modules zijn zo groot dat we daarvoor wegen, spoorlijnen en ook de kade bij de Averijhaven moeten aanpassen. Zo worden sommige bochten minder scherp gemaakt, waardoor de voertuigen een bepaalde hoek wel kunnen maken.” 

Mobiele betoncentrale 
Ook de funderingen vragen om een slimme aanpak. “Voor de verschillende projecten is maar liefst honderdduizend kuub beton nodig. Dat zijn 10.000 vrachtwagens met betonmixers", aldus Denton. Je kan je voorstellen dat ons terrein en de Velser Traverse volledig zou blokkeren als we dat met vrachtwagens aanvoeren”, zegt Denton. “Daarom hebben we gekozen voor een mobiele betoncentrale op locatie. Schepen leveren zand, cement en grind aan, waarmee we lokaal hier op het terrein het beton produceren. Dit ontlast de omgeving en ons terrein enorm.” 

Voorbereid op het onverwachte 
Ondanks het vele voorbereidende werk dat Denton en zijn teamleden al verzet hebben, houden ze er altijd rekening mee dat ze door onverwachte zaken weer terug moeten naar de tekentafel. “Gelukkig hebben we voor diverse uitdagingen heel veel alternatieven bedacht en berekend. We zijn dus flexibel genoeg om aanpassingen te maken. Dat is de kracht van onze samenwerking.” 

Ook interessant: 
Ons Groen Staal-plan 
Wat is een DRI-fabriek? 
Circulair staal maken 
Waarom Tata Steel belangrijk is voor Nederland 

Groen Staal is een belangrijke stip op onze horizon. Maar wat is ervoor nodig om deze mega transitie een kickstart te geven? Wat zijn potentiële struikelblokken? Hoe zit het met het verbruik van elektriciteit en gas? Wat valt er weg of komt erbij na de transitie? Dit zijn zomaar wat vragen waar Pieter Reith zich dagelijks mee bezig houdt. 

Nieuwe infrastructuur

Zo werken we nu nog met klassieke hoogovens en gebruiken we vooral steenkool, aardgas en in mindere mate elektriciteit. Maar straks hebben we vooral gas, waterstof en hernieuwbare elektriciteit nodig. Daar is een hele nieuwe infrastructuur voor nodig - en daar hangt weer een prijskaartje aan. 

Staatssteun 

De Nederlandse overheid is bereid om Tata Steel financieel te ondersteunen bij de transitie naar groen staal, op voorwaarde dat we de gezondheid van omwonenden en de bescherming van de leefomgeving waarborgen. De afgelopen jaren hebben we al ruim dertig maatregelen genomen om de overlast op lokaal niveau te verminderen. Nu willen we doorpakken. “De gesprekken met de overheid worden steeds concreter,' zegt Pieter. 'Maar er is nog veel werk aan de winkel."

Kritische blik

Als afgestudeerde op Sustainable Energy Technology kan het Pieter allemaal niet snel genoeg gaan. Bij Tata Steel is hij daarvoor aan het juiste adres. “Ik trek de industrie natuurlijk niet eigenhandig door de transitie,” zegt hij lachend. “Maar door hier te werken, kan ik wel een belangrijke bijdrage leveren.” 

En zijn vrije tijd? 

Die gaat op aan surfen en de Klimaat en Energie Koepel (KEK): een platform van ambitieuze jongeren die de energietransitie willen versnellen door (onder andere) de overheid met een kritische blik uit te dagen.

Schouders eronder

In gedachten ziet Pieter de nieuwe en schonere fabrieken al staan, al vindt hij de stap naar waterstof nog wel spannend. “Hiervoor moeten we op nationaal niveau inzetten op waterstof. Of dat binnen 10-15 jaar grootschalig is geïmplementeerd? Dat kunnen we alleen bereiken als iedereen z'n schouders eronder zet. Niet alleen Tata Steel, maar heel Europa samen.”

Over Pieter:

• Heeft een Master Sustainable Energy Technology van de TU Delft
• Weet precies hoe ons energiehuishouden is ingericht
• Kijkt graag naar actualiteiten programma’s zoals Nieuwsuur
• Gaat het liefst op vakantie in Frankrijk 
• Is fan van de Franse keuken
• Luistert naar de podcast Kitesurf365

Vind je dit leuk? Lees dan ook: 

• Jamilla den Haan: "Als de rest achterblijft, heeft het weinig zin"
• Joran Rust: "Geen handjeklap in achterkamertjes"
• Antoinette Sol: "Ik ben een klimaatactivist"
• Waarom Tata Steel belangrijk is voor Nederland

Waarom moet de overheid betalen voor de overstap naar groen staal? 

Over 5 jaar, in 2030, willen we dat een deel van ons staal op een andere manier gemaakt wordt. Dit zorgt voor een CO2-afname van 40%. Aangezien snelheid erg belangrijk is bij deze overstap, vragen we steun van de overheid. Net als ook in andere landen gebeurt. We kunnen het gewoonweg nog niet doorbelasten via de klant aan de consument. Maar Tata Steel levert Nederland ook wat op. Op dit moment dragen wij ongeveer 4,5 miljard bij aan de Nederlandse economie. Dat is 0,5% van het totale bruto binnenlands product. En die bijdrage wordt alleen maar groter wanneer we groen staal gaan maken. Ook omdat we gebruik gaan maken van regionale leveranciers. Maar dan moeten we de transitie wel kunnen maken. 

Als Tata Steel de deuren sluit, is dan een groot deel van de klimaatopgave opgelost? 

Dit is een verkeerde aanname. CO₂-uitstoot is een wereldwijd probleem, niet alleen van Nederland. Als Tata Steel sluit, dan wordt het staal ergens anders gemaakt. De kans is groot dat de kwaliteit daarvan minder is en dat het gemaakt wordt onder andere omstandigheden en milieueisen. Met de huidige hoogoventechnologie zijn wij 1 van de meest CO₂-effiente staalbedrijven ter wereld. En met onze transitie naar groen staal gaan wij een structurele oplossing bieden voor CO₂ dat vrijkomt bij de productie van staal. Met onze overstap lukt het om 25% van de Nederlandse klimaatdoelstellingen voor de industrie te halen. 

Vind je dit interessant? Bekijk dan ook

• Bouwvoorbereidingen groen staal 
• Participatie groen staal 
• Groen staal maken met schonere technologieën
• Waarom Tata Steel belangrijk is voor Nederland 
• Dit is ons Groen Staal plan