De bouwvergunningen maken onderdeel uit van een breder vergunningentraject. Eerder deze maand diende Tata Steel Nederland ook vergunningaanvragen in voor de bouw van windschermen en overkappingen bij de grondstofopslagplaatsen. Daarmee wil het bedrijf uit Velsen-Noord ervoor zorgen dat niet alleen de CO₂-uitstoot afneemt, maar ook maatregelen treffen die de uitstoot van stof en geluid merkbaar verminderen. Daarmee wil Tata Steel de leefomgeving voor omwonenden verbeteren.

Groen Staal-project
De eerste fase van het Groen Staal-project voorziet in de bouw van één DRI-fabriek en één elektrische oven. Deze installaties vormen de basis voor een geleidelijke overgang naar staalproductie met steeds duurzamere energiedragers, waaronder op termijn biomethaan en waterstof.

In het kort:

De vergunningsaanvragen hebben betrekking op verschillende projecten:

• Ertsmengveld 1: plaatsing van een windscherm van circa 21 meter hoog
• Ertsmengveld 2: volledige overkapping
• Schrootpark 3: volledige overkapping
• Een nieuwe ‘power supply & control’-installatie voor de aanvoer van elektriciteit

Gericht op minder stof en geluid

Het windscherm en de overkappingen zorgen ervoor dat stof zich aanzienlijk minder verspreidt. Daarnaast wordt geluid dat vrijkomt bij het lossen van schroot met de overkapping gedempt. Met een lengte van bijna 400 meter, een breedte van 94 meter en een hoogte van 23 meter, is deze overkapping een van de grootste constructies.

Om stofverspreiding verder te beperken, worden nieuwe transportbanden volledig gesloten uitgevoerd. Voor bestaande banden wordt op diverse locaties aanvullende beneveling toegepast. Zo worden de transportbanden bij de ertsmengvelden uitgerust met extra vernevelingssystemen om grondstoffen vochtig te houden en stofvorming tijdens transport te voorkomen. Dit proces wordt continu gemonitord met sensoren.

Ondersteunende infrastructuur en vervolgstappen

Als onderdeel van deze projecten wordt ook een nieuwe ‘power supply & control’-installatie gebouwd. Deze voorziet de installaties bij ertsmengveld 2 van elektriciteit. Daarnaast omvat de vergunningsaanvraag tal van ondersteunende projecten die noodzakelijk zijn om de nieuwe situatie te realiseren, zoals het verplaatsen van containers, lantaarnpalen en andere infrastructuur.

In de toekomst wordt ook ertsopslagveld 2 gedeeltelijk overkapt. De vergunning hiervoor wordt in een later stadium aangevraagd, zodra de bouw van ertsmengveld 2 is afgerond.

Onderdeel van bredere verduurzaming

De maatregelen passen binnen de afspraken uit de Joint Letter of Intent (JLoI), die eind september 2025 is overeengekomen door Tata Steel Nederland, moederbedrijf Tata Steel Limited in India en de overheid voor de verduurzaming van de staalproductie met het Groen Staal Project. In de JLoI is 600 miljoen euro gereserveerd voor aanvullende maatregelen om de leefomgeving te verbeteren en gezondheidsrisico’s te beperken.

• Nieuwe toepassingen ontwikkelen voor slak, een inherent bijproduct van staalproductie;
• Dit is een voorwaarde voor de succesvolle realisatie van het Groen Staal Project;
• Bijvoorbeeld slak-toepassingen in cement en beton met een lagere CO₂-uitstoot;
• Samenwerking ziet in verduurzaming van bouwsector.

Tata Steel en Ecocem werken al samen aan onderzoek op het gebied van duurzame toepassing van slak. Met deze nieuwe afspraak willen beide bedrijven kijken hoe twee andere soorten staalslak – een inherent bijproduct van staalproductie – beter kunnen worden gebruikt in cement, mortel en beton in Europa. Dit kan helpen om de uitstoot in de bouw te verminderen.

Tot nu toe wordt een ander type slak (Hoogovenslak) al gebruikt in cement en beton. In deze nieuwe samenwerking richten Tata Steel en Ecocem zich op twee andere soorten slak (BOF- en EAF-slakken), die nu nog weinig worden benut in cement en beton. Door deze materialen geschikt te maken voor gebruik in de bouw, kunnen ze bijdragen aan duurzamere bouwmaterialen.

Het doel van de samenwerking is om van deze inherente bijproducten van staalproductie, bruikbare grondstoffen te maken. Zo hoeven er minder nieuwe grondstoffen gewonnen te worden en wordt er minder CO₂ uitgestoten. Tegelijk ontstaat er meer keuze voor bouwbedrijven die duurzamer willen bouwen.

Pieter Roelofsen, Director Strategy, M&A and Partnerships bij Tata Steel Nederland:
“Met deze samenwerking willen we bijdragen aan schonere bouwmaterialen. Door slim gebruik te maken van deze inherente bijproducten van de staalproductie, een voorwaarde voor de succesvolle realisatie van ons Groen Staal Project, zetten we een stap richting een duurzamere industrie.”

Olivier Guise, Executive Director Strategy, Technology and Business Development bij Ecocem:
“Door samen te werken kunnen we materialen die nu nog weinig gebruikt worden, inzetten als alternatief voor traditioneel cement. Dat helpt om de uitstoot te verlagen en maakt de bouwsector duurzamer.”

• Onderzoek naar hoogwaardig staal gemaakt van schroot;

• Drastische vermindering van CO₂‑uitstoot;

• Versterking van de circulaire economie in Europa;

• Toetsing van de (commerciële) toepasbaarheid van volledig gerecycled staal in auto’s en wasmachines.

Belangrijk onderzoeksdoel van CiSMA is de realisatie van 70% minder CO₂-uitstoot bij plaatstaalproductie met de inzet van 100% schroot en EAF. De inzet van 100% schroot in staalproductie is vooralsnog geen realistisch scenario en afhankelijk van veel factoren zoals bijvoorbeeld de beschikbaarheid van schroot. Maar de deelname aan dit onderzoek levert waardevolle inzichten op voor hoogwaardig staal dat met 30 tot 40% schroot wordt geproduceerd.

Met Machine Learning en digitale modellen wordt ook onderzocht in hoeverre vervuild schroot schoongemaakt kan worden voor optimaal hergebruik. Daartoe moeten ongewenste bestandsdelen uit het schroot worden gehaald. Dr. Rana: “Als dat lukt is het een echte ‘win win’ want daarmee kunnen ook kritieke grondstoffen zoals koper herwonnen worden.’’

Bij CiSMA zijn naast universiteiten en onderzoekinstituten ook commerciële partijen aangesloten uit verschillende sectoren als automotive, witgoed en engineering. Volvo Cars en Electrolux Professional doen bijvoorbeeld onderzoek naar de (commerciële) toepasbaarheid van dit gerecycled staal in auto’s en wasmachines. Uitgangspunt hierbij is dat het circulaire staal precies dezelfde eigenschappen heeft en prestaties biedt als traditioneel geproduceerd hoogwaardig staal.” Dr. Johan Pilthammar, Engineering Technical Specialist bij Volvo stelt: “Volvo Cars wil begrijpen of en hoe gerecycled staal het staalgedrag en -kwaliteit beïnvloedt. Bovendien leren we in dit project te anticiperen op de andere eigenschappen van gerecycled staal.“ Electrolux Professional wil de impact van haar industriële activiteiten op klimaat verkleinen. Staal is cruciaal in ons productieproces en daarom is het strategisch belangrijk om met innovatieve circulariteit emissies te verlagen”, aldus Andrea Caputo, Sustainability Director BA Laundry, bij Electrolux Professional. Caputo: “Het CiSMA‑project heeft de potentie om een toonaangevende pilot te worden.”

CiSMA wordt gecoördineerd door Eurecat (Spanje) en bestaat uit 13 partners uit vijf landen, waaronder voestalpine, Volvo Cars, Electrolux Professional, RISE, Blekinge Institute of Technology, ALBA Synchrotron, Aerobase Innovations, the European Steel Technology Platform ESTEP, CSIC, de Universiteit van Luik en Tata Steel Nederland. CiSMA heeft een totaalbudget van bijna 4,5 miljoen euro en wordt gefinancierd via het EU‑programma Horizon Europe.

• Veiliger: hogere bescherming bij botsingen door de combinatie van ultrahoge sterkte en uitstekende vervormbaarheid;
• Energiezuinig: productie en persen bij lagere temperaturen en dus lager energieverbruik;
• Betere corrosiebescherming: dit nieuwe staal kan wel worden verzinkt, wat de roestvorming vermindert;
• Kostenbesparing: minder slijtage van machines, minder onderhoud en minder bewerkingsstappen.

Minder energieverbruik en verbeterde passagiersveiligheid 

Ultrasterk staal voor crashconstructies wordt doorgaans op zeer hoge temperaturen geperst. In combinatie met zinkcoatings kan dit leiden tot scheurvorming. Daarom werken autofabrikanten vaak met aluminium‑silicium gecoate staalsoorten, die wel zeer hittebestendig zijn maar minder goed beschermen tegen corrosie. “Met de ontwikkeling van deze nieuwe hoogwaardige staalsoort pakken we deze beperkingen aan”, zegt dr. Radhakanta Rana, metallurg bij Tata Steel Nederland en projectleider binnen het consortium. Volgens Rana biedt het nieuwe staal naast energiebesparing ook veiligheidsvoordelen: “Door ultrahoge sterkte te combineren met uitzonderlijke vervormbaarheid kan dit nieuwe staal aanzienlijk meer crashenergie absorberen, waardoor een botsing dus minder impact veroorzaakt en de passagiersveiligheid toeneemt. Dit is een doorbraak in staalontwerp en sluit aan bij Tata Steel Nederland’s strategie voor duurzamere staalproductie.”  

Minder onderhoud en lagere productiekosten 

De nieuwe staalsoort levert ook voordelen op voor autofabrikanten. Een extra processtap zoals zandstralen wordt overbodig, waardoor de productie eenvoudiger en efficiënter wordt en de onderhouds- en productiekosten dalen. Dr. Christina Sunderkötter, Project Manager Sustainability Solutions van Volkswagen Group: “Naast het verminderen van milieu‑impact willen we een staaloplossing bieden die voldoet aan de eisen van toekomstige voertuigproductie: betere veiligheidsprestaties, eenvoudigere productieprocessen en lagere kosten. Samen werken we aan de volgende generatie geavanceerde staalsoorten”

Het project, bekend als WarP‑AHSS, wordt gefinancierd door de European Research Executive Agency (REA) namens de Europese Commissie. De looptijd is van 2023 tot 2027. 

Fotograaf: David de Jong