“Deze vernieuwing is essentieel om ons productieproces betrouwbaar, efficiënt en klaar voor de toekomst te houden,” zegt Akash Latchman, Chief Operations Officer at Tata Steel Nederland. “De huidige kranen hebben uitstekend dienst gedaan, maar modernisering is noodzakelijk. We vinden het bovendien belangrijk dat dit project zorgt voor minder uitstoot. De nieuwe kranen verbruiken minder energie én ze zijn stiller dan de bestaande kranen.”

Cruciale schakel 
De kranen vervullen een cruciale functie in de logistiek van het fabrieksterrein in IJmuiden. Ze lossen de stalen plakken die per trein vanuit de Staalfabriek komen, plaatsen deze in tijdelijke opslag en leveren ze op afroep aan de ovens van de Warmbandwalserij. De oude kranen worden zorgvuldig gedemonteerd. Waar mogelijk krijgen onderdelen een tweede leven en overige materialen worden als schroot gerecycled in de Staalfabriek. 
 
De nieuwe kranen zijn specifiek ontworpen om naadloos mee te draaien met het hoge productietempo en de onderhoudscycli van de Warmbandwalserij. Zij kunnen sneller hijsen dan hun voorgangers. Dit zorgt voor een betere aansluiting op het productieproces en meer flexibiliteit in de logistieke planning. Dit komt zowel de efficiëntie als de financiële resultaten ten goede.
 
Pieter Jacobs, Business Line Manager van Huisman: ‘’We zijn Tata Steel dankbaar voor deze eerste bestelling en het vertrouwen. Terwijl de staalindustrie overstapt op groenere processen, zijn we er trots op bij te dragen met technologie die zorgt voor hoge prestaties. Dit project vormt een belangrijke stap in onze diversificatie en biedt meerwaarde in een markt waar betrouwbaarheid en efficiëntie cruciaal zijn.”

Huisman, vooral bekend als marktleider in maritieme hijsinstallaties, slaat met industriële kranen op land een nieuwe richting in. Omdat hijswerk op zee complexer en uitdagender is dan op land, verwacht Tata Steel dat Huisman een geschikte partner is om dit project tot een goed einde te brengen.

“Om de uitstoot van dit proces in kaart te brengen, hebben we verschillende metingen uitgevoerd met speciale visuele en warmtecamera’s”, aldus Maarten Brink, projectmanager bij Tata Steel Nederland. “Met behulp van deze metingen en een simulatiemodel hebben we het afzuigsysteem zo ontworpen, dat deze optimaal presteert.”

Visuele uitleg over de werking van de extra afzuiginstallatie bij de Staalfabriek om de uitstoot van stof en zware metalen met ongeveer 50% te verminderen. Klik op de afbeelding om de infographic te downloaden.

Terugdringen van uitstoot stof en zware metalen 
Het beperken van dakemissies bij de Staalfabriek is een belangrijke stap uit ons programma Roadmap Plus. Hiermee stellen we onszelf concrete doelen om de uitstoot van onder meer stof en zware metalen dit jaar verder terug te brengen.

Bram Nugteren, omgevingsmanager Tata Steel Nederland: “Een veelvoud aan maatregelen is in de afgelopen periode afgerond. Dit jaar pakken we in hoog tempo door met de rest van het verbeterprogramma. We hebben nogal wat projecten op stapel staan. Zo gaan we zes extra afzuiginstallaties realiseren bij de Hoogovens. De eerste hiervan is onlangs geplaatst. Ook bouwen we hard door aan een Ontstoffingsinstallatie bij onze Pelletfabriek. Onderdeel van de grootste milieu-installatie uit onze geschiedenis. Ook deze is bedoeld om de uitstoot van stof en zware metalen dit jaar verder te reduceren. We willen de impact op de leefomgeving verminderen, zo snel mogelijk.”

Meer weten over de laatste ontwikkelingen? 
Bezoek het bedrijfsterrein via www.tatasteel.nl/kaart en ontdek wat we doen om de impact op de omgeving te verminderen. Ook via het dashboard kunnen geïnteresseerden de status van alle maatregelen bekijken en actualiteiten.

Converterslak is een bijproduct van het staalmaakproces in de Staalfabriek, één van de fabrieken die nodig is voor de productie van hoogwaardig staal. Voordat Harsco - het slakverwerkingsbedrijf op ons terrein-de slak verder verwerkt, wordt het in slakkenputten met water gekoeld. Tijdens dit proces kan stof zich verspreiden door de stoom die met de warme lucht opstijgt.  
 
“De nieuwe putten voor converterslak hebben mobiele overkappingen. Gecombineerd met een stevig nevelgordijn moet zoveel mogelijk stoom in de put blijven en zal het stof dat vrijkomt direct weer in de afgesloten put neerslaan. We verwachten dat de stofverspreiding bij het koelen van converterslak met circa 80 procent vermindert”, aldus Hans Hochstenbach, manager van Harsco in IJmuiden.  

Staal van de toekomst

“Ik ben geweldig trots op het feit dat we hier in IJmuiden nu de meest geavanceerde continugietmachine ter wereld in bedrijf nemen, waarmee we de allerbeste kwaliteiten staal kunnen produceren voor onze klanten”, aldus Hans van den Berg, directievoorzitter van Tata Steel Nederland. “Met deze installatie gaan we het staal van de toekomst maken, nóg sterker en nóg duurzamer. Zo kunnen we ons onderscheiden van de concurrentie en versterken we onze positie in de top van de staalwereld. Mijn dank gaat uit naar iedereen die heeft meegeholpen om in een draaiende Staalfabriek deze enorme installatie te bouwen. Dit was echt een titanenklus.”

De maatregel is onderdeel van de recent aangekondigde Roadmap Plus. Met dit pakket aan maatregelen vermindert Tata Steel de komende twee jaar mogelijke overlast door geur, stof en geluid. Om geluiden verder te minimaliseren nemen we maatregelen bij de plakkenopslag, de transportbanden bij de grondstoffenlogistiek, het rangeren van de treinen en het schrootpark.

Brochure Roadmap Plus 
De brochure Roadmap Plus is inmiddels ook online beschikbaar. In deze brochure leest u meer over hoe wij de overlast gaan verminderen en hoe wij de voortgang van de maatregelen zullen meten en communiceren. 

Hoe ontstaan staalslakken?
De staalslak ontstaat bij de raffinage van vloeibaar ruwijzer naar vloeibaar staal. De vloeibare slak die ontstaat drijft in een laag op het staal. De slaklaag wordt afgegoten en afgekoeld, waarna de slak wordt gebroken en het nog aanwezige ijzer zo veel mogelijk wordt verwijderd en hergebruikt.

De productie van staalslak is onlosmakelijk verbonden aan de productie van staal, omdat het ruwijzer nog te veel onzuiverheden bevat. Door het toevoegen van een slakvormer worden deze onzuiverheden uit het ijzer gehaald en in een steenachtig materiaal gebonden. Dit leidt tot de vorming van staalslak.

Waar bestaan staalslakken uit? 
Gestolde converterslak bestaat voornamelijk uit mineralen van calciumsilicaten en ijzeroxiden. Deze stoffen zijn afkomstig uit het ijzererts en komen dus ook in de natuur voor.

Waar worden staalslakken toegepast?
Meer algemeen zou je kunnen stellen dat de toepassing van staalslakken al zo oud is als de weg naar Rome, letterlijk. De Romeinen pasten slak destijds al toe bij de aanleg van wegen.

Er zijn verschillende typen/kwaliteiten staalslak, afhankelijk van het type staalproces en de specifieke processtap. Staalslakken hebben verschillende eigenschappen, en dus ook toepassingen. Toepassingen moeten altijd voldoen aan de milieueisen. De voorwaarden voor toepassing van staalslakken zijn bekend bij de uitvoerders van civiele toepassingen. Zo staat op het certificaat van de gecertificeerde bouwstoffen duidelijk omschreven hoe de bouwstof toegepast moet worden. Deze stelt ook dat de uitvoerders van de civiele toepassingen verantwoordelijk zijn voor de opvolging van de gestelde voorschriften.

Gecertificeerd bouwmateriaal

In IJmuiden worden de verschillende typen staalslak gescheiden verwerkt en voor elke slak zoeken we naar de hoogst toegevoegde waarde voor hergebruik. LD-staalslak wordt in Nederland in de grond-, weg- en waterbouw (GWW-sector) toegepast. Voorbeelden hiervan zijn de wegfundering, geluidswallen, oprit/afrit kunstwerken viaduct, etc. Daarnaast wordt LD-staalslak toegepast in asfalt.

Staalslak is niet schadelijk voor de natuur, indien goed toegepast. Het wordt vooral ingezet als gecertificeerd bouwmateriaal in de weg- en waterbouw. Dit betekent dat het voldoet aan de milieu- en civieltechnische eisen die aan dergelijke bouwmaterialen worden gesteld. Gedeputeerde Staten van Noord-Holland en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied hebben in juni 2014 formeel vastgesteld dat staalslak de status van bijproduct heeft, dat als bouwstof kan worden toegepast, net als het Ministerie Infrastructuur & Milieu in 2017. Zo is Rijkswaterstaat een belangrijke afnemer voor het gebruik van staalslak als oeverbescherming.

Het voordeel van de status als bijproduct voor staalslak is dat er minder administratieve last is (minder papierwerk) bij het transport en inzet van het materiaal als bouwstof, terwijl de kwaliteit en milieuhygiëne hetzelfde is. De status heeft dus geen invloed op de aard van de toepassing. In andere woorden: de slak wordt nu niet anders toegepast dan voordat het de bijproductstatus kreeg.

Circulariteit
We willen met z’n allen zoveel mogelijk gebruik blijven maken van materialen die een tweede leven kunnen krijgen. Het sluiten van de kringloop tussen verschillende takken van industrie is een hoofdthema in de circulaire economie. Door staalslakproducten in te zetten, is er sprake van een win-winsituatie: wij kunnen staal maken en aannemers kunnen met staalslakproducten Nederland opbouwen voor onder meer ophogingen, geluidswallen, dijken en snelwegen. Bijkomend positief effect is dat we geen zand of grind (uit bijvoorbeeld natuurgebieden) hoeven af te graven.

Leggen jullie geld toe op de afzet van staalslakken?
Er zijn verschillende soorten staalslakken voor verschillende soorten toepassingen en markten. We verdienen geld voor sommige producten, terwijl er bij andere producten sprake is van een verdringingsmarkt. Dat betekent dat we concurreren met andere bouwmaterialen, zoals grond, zand of bouwpuin. Als we in zo’n geval geld betalen betreft dit voor een groot deel de transportkosten, op- en overslag en verwerkingskosten van Tata Steel naar de site waar staalslakken worden ingezet.

Lees meer: Wat zijn staalslakken en hoe wordt het toegepast?

Toch was er meer winst te halen: "Bij het kiepen hebben we veel meer controle gekregen over de stofverspreiding, we zien en meten daadwerkelijk minder stofverspreiding tijdens deze stap”, aldus Bram Nugteren, manager Omgeving & Overlast. “Vervolgens hebben we onderzocht hoe de verwaaiing van converterslakstof kan worden verminderd. Dit hebben we gedaan door te kijken aan welke knoppen we kunnen draaien om de kwaliteit van de slak zo te beïnvloeden dat er minder snel stof kan verstuiven. Dat is nu gelukt.”

Converterproces Staalfabriek aangepast 
Het converterproces is de processtap waarin van ruwijzer en schroot, staal wordt gemaakt. Het onderzoek van het team richtte zich op de invloed van het staalmaakproces op de stofverspreiding. San Filbri, Manager Kwaliteit en Technologie ontwikkeling: “Tijdens het staalmaakproces doseren we kalk om voor het product ongewenste elementen te verwijderen. Voor staalsoorten met specifieke eigenschappen, doseren we een kleine overmaat aan kalk. Met name de extra hoeveelheid kalk bleef als poeder op de slak liggen en kon verwaaien. Uiteindelijk is een werkwijze ontwikkeld waarbij we deze overmaat en dus deze vorm van stofverspreiding sterk is verminderd.”

Proef koelen en uitgraven 
In april 2020 hebben we een proef gedaan waaruit bleek dat we het koelproces na het kiepen konden verbeteren. Aanpassingen zijn inmiddels doorgevoerd waardoor er ook minder stof vrijkomt tijdens het koelen en uitgraven van de converterslak. Tijdens de proef hebben we ook een prototype overkapping geplaatst over een open slakkenput voor converterslak.

Momenteel onderzoeken we of deze maatregel voldoende effectief is om het aandeel converterslakstof nóg verder te verminderen of dat er andere maatregelen zijn om het aandeel slakstof te doen afnemen. We zullen hier op korte termijn een besluit over nemen.

Uit stofanalyses van vorig jaar zomer bleek dat ook het verwerken van converterslak veel stofklachten veroorzaakte in de omgeving. Een jaar verder, zien we dat het aandeel converterslakstof in de monsters uit Wijk aan Zee flink is geslonken. In november 2019 en januari 2020 bevatte het stof in Wijk aan Zee nog 40% tot ruim 60% slakdeeltjes, vanaf februari dit jaar daalde dit tot onder de 20%. Lees hierover meer in de laatste blog.

De rapporten geven een helder overzicht van de stand van zaken. Voor een aantal zaken lopen al verbetertrajecten, zoals het aanvragen van een wijziging van de omgevingsvergunning voor de geplaatste doekfilters in de Pelletfabriek en de NOx-metingen in dezelfde fabriek. Voor het onderzoek naar de vergunningen van de Hoogovens en de Staalfabriek zijn de omschreven punten deels al in behandeling bij de Omgevingsdienst NZKG, zoals de deelbronnen bij de Staalfabriek waar al een vergunningaanvraag voor loopt. Op alle genoemde onderdelen staan wij in nauw contact met de Omgevingsdienst NZKG, om gezamenlijk de zaken goed op orde te hebben en - waar nodig - te krijgen. Lees hier de reactie van Tata Steel en vind hieronder de rapporten en de samenvatting.

Rapport Sinterfabriek

Rapport Pelletfabriek

Rapport Hoogovens

Rapport Oxystaalfabriek

Samenvatting

Om deze dakemissies verder terug te dringen bouwen we een tertiaire afzuiging (TA) in de OSF. Om dit TA-systeem optimaal te kunnen ontwerpen is het nodig om te onderzoeken met welke verschillende omstandigheden tijdens de inzet van ruwijzer rekening gehouden moet worden. Dit kunnen we alleen bepalen door een proef te doen. Het doel hiervan is om verschillende omstandigheden gepland te creëren, zodat de emissies die ontstaan (bij de inzet van ruwijzer in de converter), kunnen worden gemeten. Hierdoor weten we welke hoeveelheden emissies door het TA-systeem moeten worden afgevangen en hoe de emissies zich bewegen.  

Wat houdt de proef in? 
Gedurende een week wil Tata Steel dit binnenkort* zes- tot tienmaal testen. Een specialistisch bedrijf gaat met speciale visuele en warmtecamera’s de emissies meten. Deze metingen worden vervolgens gedigitaliseerd en in 3D weergegeven in een model. Met behulp van een simulatiemodel kunnen we het TA-systeem zo ontwerpen, dat deze optimaal presteert.

Wat is het effect van de proef? 
Door de proef is er een verhoogde kans op zichtbare emissies die via het dak van OSF2 naar buiten gaan. Dit betekent dat er gedurende de proef kortstondig diffuse en waarschijnlijk zichtbare stofwolken boven het dak van de OSF2 te zien kunnen zijn. In geval van verwachte ongunstige windrichting, zal de proefperiode worden verplaatst.

Kan de proef niet in een lab of middels een simulatie worden gedaan?
Emissies zijn bij Tata Steel nog niet eerder op deze manier vastgelegd en de beelden van de dakemissies die we nu hebben, zijn niet toereikend om een nieuwe installatie te ontwerpen. Door middel van de proef kunnen we de metingen digitaal in een model stoppen.

Luchtkwaliteit 
Tata Steel doet onderzoek naar de luchtkwaliteit en onderzoekt onder meer de volgende stoffen: NO, NO2, CO, H2S (zwavelgeur), SO2, PM10-stof, PM2,5-stof en roet. Bovendien wordt het PM10-stof geanalyseerd op benzo[a]pyreen, arseen en de metalen nikkel, cadmium en lood. Langjarige metingen geven steeds het beeld te zien dat de luchtkwaliteit rondom Tata Steel voldoet aan de Europese wettelijk grenswaarden. 
 
Inmiddels hebben we ons voornemen de proef uit te voeren ook besproken met de Burentafel en de Dorpsraad. We zullen vervolgens een proefverzoek bij de ODNZKG doen die binnenkort zal bepalen of we deze proef - met als doel de dakemissies van Tata Steel verder terug te dringen - kunnen uitvoeren. Mocht u vragen hebben of meer willen weten over de inhoud van de proef dan kunt u ze stellen via omgevingsnieuws@tatasteeleurope.com. Daarnaast is er op 13 maart tussen 10:00-12:00 de mogelijkheid aanvullende vragen te stellen aan experts van Tata Steel in het loket in Wijk aan Zee.  

*Voorwaarden zijn uiteraard onder meer de goedkeuring van OD en afspraken met beoogde contractor.

 “Want het betekent dat we ons staal kunnen maken met minder ruwijzer (en dus minder koolstof) en daarin zit hem in de winst voor onze CO2- voetafdruk”, legt San uit. “Met een deksel verliezen we minder warmte. Dus kan de taptemperatuur bij de converter omlaag. Om een lagere taptemperatuur te krijgen gebruik je meer schrot (koelt meer) en dus minder ruwijzer.”

“De kwaliteitswinst zit het in een betere beheersing van het stollingsproces van de plak, dankzij de constantere temperaturen van het staal tijdens het gieten. En dat vermindert onder andere de kans op oppervlaktefouten.”

De deksels zijn zo’n 4,6 meter in doorsnee en zijn gebouwd op beide continugietmachines. Ook de nieuwe continugietmachine in aanbouw is voorzien van een pandekselinstallatie.