PAK-stoffen en luchtkwaliteit in de IJmond

Wat laten de nieuwste GGD metingen zien?

De GGD Amsterdam meet ieder jaar de luchtkwaliteit rondom het industrieterrein in de IJmond. Daarbij kijken zij ook naar PAKstoffen, een groep stoffen die ontstaat bij verbranding zoals in industrie, verkeer en scheepvaart. Voor de beoordeling wordt vooral gekeken naar benzo[a]pyreen (B[a]P), omdat dit de meest schadelijke PAK stof is.

Uit het GGD jaarrapport Luchtkwaliteit IJmond 2024 blijkt dat:  

De jaargemiddelde B[a]Pwaarden in de IJmond verhoogd zijn vergeleken met een regionale achtergrondlocatie (De Rijp). De concentraties variëren per meetpunt:

• Wijk aan Zee – Bosweg: 0,19 ng/m³
• Wijk aan Zee – Banjaert: 0,18 ng/m³
• Beverwijk: 0,16 ng/m³
• IJmuiden: 0,11 ng/m³
• De Rijp (achtergrond): 0,04 ng/m³

De gemeten waarden liggen ruim onder de wettelijke EU-grenswaarde van 1 ng/m³. Tegelijkertijd ligt op meerdere locaties de concentratie boven de gezondheidskundige WHO-referentiewaarde van 0,12 ng/m³, die een extra gezondheidsrisico van 1 op de 100.000 bij levenslange blootstelling hanteert. De hoogste waarden worden gemeten op locaties die het dichtst bij het industrieterrein liggen.

Hoe ontwikkelen de PAK concentraties zich?

De GGD beschrijft dat de PAK-concentraties in de IJmond hoger zijn dan op de regionale achtergrondlocatie, er tussen 2015 en 2020 een daling was op enkele meetpunten, maar dat deze recent is gestagneerd. Door het beperkte aantal jaren data op sommige stations is er nog geen statistisch betrouwbare trendanalyse mogelijk.

Wat doen wij hiermee?

Hoewel de gemeten B[a]P waarden ruim onder de wettelijke norm blijven, vinden we het belangrijk om onze uitstoot verder te verlagen. PAK stoffen vallen onder de categorie Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Daarom blijven we maatregelen nemen om emissies te verminderen, onder meer via: aanpassingen in processen, verbeteringen in afzuiging en filters, het aanpakken van stofverspreiding op het terrein. Daarnaast blijven we transparant over de meetresultaten en werken we nauw samen met onafhankelijke experts om de luchtkwaliteit in beeld te houden en te verbeteren. Sla vooral ook de publicaties van GGD, OD NZKG, RIVM erop na.  

Waarom zijn er verschillen tussen wat wij meten en het RIVM?

Hierboven ging het over de concentratie van PAK’s in de leefomgeving. Het RIVM bekijkt de depositiemetingen - dat is het stof dat neerdaalt op de grond. En wij meten weer alleen onze eigen emissie, ofwel: wat er uit installaties komt. Die metingen zeggen dus iets anders:

• Uitstoot (emissie): wat fabrieken en andere bronnen in de lucht brengen
• Concentratie: wat er uiteindelijk in de lucht hangt (zoals de GGD meet)
• Depositie: wat neerdaalt op de bodem

In het rapport Depositieonderzoek IJmond 2024 geeft het RIVM aan dat het nog niet mogelijk is om vast te stellen of onze inspanningen al leiden tot minder depositie, omdat er meer meetjaren nodig zijn. Hoe langer en consistenter er wordt gemeten, hoe beter trends zichtbaar worden.

Ons doel

We werken stap voor stap aan lagere emissies, minder PAK uitstoot en een betere luchtkwaliteit in de IJmond. Dat doen we open, samen en gebaseerd op onafhankelijk onderzoek.