Belangrijke rechtszaak over de Kooks- en Gasfabrieken (december 2024)
Op dinsdag 17 december vindt een belangrijke rechtszaak plaats over de Kooks- en Gasfabrieken (KGF1 en KGF2). De zaak gaat over de last onder dwangsommen (LOD’s) die door de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD) opgelegd zijn aan Tata Steel Nederland in verband met ongare ovens.
Tata Steel Nederland zet alles op alles om ervoor te zorgen dat er sprake is van een schonere leefomgeving. En daar hoort ook bij dat onze Kooks- en Gasfabrieken goed opereren. Per dag worden gemiddeld in beide fabrieken 370 ovens met kooks ‘gedrukt’. Een oven met ongare kooks komt relatief weinig voor. Wij doen er technisch alles aan om de ongare ovens zoveel als mogelijk te voorkomen. De rechtszaak op 17 december 2024 gaat daarover.
Menselijke maat
Al geruime periode wordt in het publieke domein gesproken over sluiting van KGF2. Zelf komen we regelmatig aan het woord in zittingen bij de rechtbank. En dan gaat het er vrij technisch en juridisch aan toe. Maar dat is niet het hele verhaal. Het gaat bijvoorbeeld niet over de menselijke maat, over de enorme inzet en betrokkenheid van de honderden medewerkers (450) van de Kooks- en Gasfabrieken die dag in dag uit eraan werken om de fabrieken zo schoon mogelijk draaiende te houden.
Het gaat ook niet over het rotgevoel dat onze collega’s hebben als er ondanks al hun harde werk toch een rookwolk ontsnapt, gas moet worden afgefakkeld of -en die situatie is inmiddels uitzonderlijk- een klein deel van de kooks toch niet helemaal gegaard blijkt.
Het is aan het harde werk van onze medewerkers te danken dat de Kooks- en Gasfabrieken steeds beter opereren. Zij hebben zich vastgebeten in een uitgebreid verbeterprogramma met maatregelen en dragen daarmee bij aan minder uitstoot en beter draaiende fabrieken. Als het in de rechtbank gaat over wetten en regels, voeren zij onder complexe omstandigheden hun werk uit. Hun werk en hun stem, én die van de omgeving, mag niet verloren gaan in het juridische getouwtrek.
Geïntegreerd staalbedrijf
Tata Steel Nederland heeft de belofte gedaan in de zogeheten Expression of Principles, die we in 2022 met de overheid hebben ondertekend en aangepast in 2023, om te kijken naar de mogelijkheden van vroegtijdige sluiting. Feit is dat de eerste fase van ons Groen Staal-plan sowieso sluiting betekent van KGF2. Zodra de eerste nieuwe fabriek met gas -en als waterstof voorradig en betaalbaar is- staal gaat maken, dan sluit KGF2. Dat zal in 2029 zijn. Dat wordt echter niet snel genoeg gevonden.
Tata Steel Nederland is een geïntegreerd staalbedrijf. Dat wil zeggen dat alle fabrieken tot elkaar in verhouding staan. De ene fabriek werkt voor de ander en sluiting van de ene betekent automatisch dat de gehele bedrijfsketen wordt verstoord en dat ook andere fabrieken niet meer kunnen functioneren. Ook de circulariteit (hergebruik van reststoffen) op het terrein raakt verstoord. Zo leveren de kooksfabrieken bijvoorbeeld de restgassen aan de Warmbandwalserij. Hierdoor is geen aardgas nodig.
Ons pleidooi in de rechtbank
Wij denken dat het niet mogelijk is om ongare ovens volledig te voorkomen. We hebben al vele maatregelen genomen waaruit blijkt dat we er alles aan hebben gedaan om zo min mogelijk ongare ovens te drukken. Het is feitelijk en technisch onmogelijk gebleken om het ontstaan van ongare kooks volledig te voorkomen.
De uitkomst van deze beroepsprocedure is daarom van groot belang voor Tata Steel Nederland. Als namelijk in beroep zou worden geoordeeld dat het ontstaan van ongare kooks te allen tijde verboden is, ontstaat de situatie dat de huidige derde last onder dwangsom langzaam, maar onvermijdelijk zal vollopen. Tata Steel Nederland wordt dan geconfronteerd met vergaande vervolgstappen, waaronder zelfs de mogelijkheid van het intrekken van haar vergunning.
En dat zou verregaande consequenties hebben.
Een eventuele intrekking van de vergunning van de Kooks- en Gasfabrieken zou een funest effect hebben op de interne processen binnen ons bedrijf. Een van de belangrijkste nadelige effecten zou het verlies van kooksgas zijn. Het gas dat bij de productie van kooks ontstaat, wordt op dit moment grotendeels ingezet in cruciale bedrijfsprocessen. Valt dit weg, dan zal voor deze processen grote hoeveelheden aardgas moeten worden ingezet. Dit druist in tegen alle (nationale) belangen om het gebruik van aardgas juist zoveel mogelijk te beperken.
Samenhangend hiermee zou vervroegde sluiting van een KGF, vanwege de noodzakelijke inkoop van aardgas en kooks, een groot nadelig effect hebben op onze financiële positie. Hiermee komt onze Groen Staal-transitie in gevaar omdat we dan niet meer over voldoende middelen beschikken voor de benodigde investeringen. Daar komt bij dat sluiting van een KGF zonder gedegen voorbereiding en uitfasering direct zou leiden tot sluiting van de tweede KGF waardoor de impact nog vele malen groter uitpakt.