Sport & staal: 10x waarom de een niet kan zonder de ander

De organisatie onthulde begin dit jaar het ontwerp van de felbegeerde medailles: de winnende atleten mogen een heus stukje van de Eiffeltoren mee naar huis nemen. Maar ook het bekende embleem dat op de Eiffeltoren zelf prijkt is gemaakt van staal. Net als de fakkels waar het vuur mee wordt ontstoken. En dan nog de disciplines zelf waarin staal wordt gebruikt. Staal zie je dus, zonder dat je het doorhebt, de komende twee weken overal. Van bit tot basket en van speer tot kogel.

Paardensport (27 juli-6 augustus)
Je denkt er misschien niet zo snel aan, maar de ruiters hebben toch echt wel staal nodig om hun paarden goed over het parcours en hindernissen te leiden. Zo zit in het hoofdstel van alles dat van staal is. Bijvoorbeeld het bit waarmee ze het paard ‘‘besturen’’ en wat dacht je van de gespen en ringen. En dan nog de stijgbeugels. Die zijn vaak van roestvrijstaal gemaakt. Maar ook de schoenen van het paard, de hoefijzers, zijn dikwijls van staal.

Speerwerpen (1-11 augustus)
Speerwerpen deden de oude Grieken al in 708 v. Chr. Toen nog met speren gemaakt van olijfhout. En nu? De schacht van wedstrijdsperen is gemaakt van lichte materialen, zoals aluminium of carbon. Maar de punt, die is vaak van (roestvrij) staal!

Basketbal (27 juli-11 augustus)
Het is een klein, maar toch wel essentieel onderdeel van het spelletje: de basket! Deze is gemaakt van staal met een hoog koolstofgehalte. Lekker sterk staal dus. Wel zo handig met die lange mannen en vrouwen die eraan gaan hangen. 

Turnen (27 juli-5 augustus)
Deze is misschien niet zo voor de hand liggend, maar ook bij turnen heb je staal nodig. Bij de rekstok bijvoorbeeld. Deze is gemaakt van stevig roestvrij staal. Maar ook in het toestel wat bij het onderdeel sprong wordt gebruikt, vind je staal. De behuizing is namelijk gemaakt van heavy-duty gegalvaniseerd staal. Dan heb je nog het onderdeel ringen. Voor al dat gezwaai heb je wel stevig materiaal nodig. De kabels zijn dan ook gemaakt van sterk roestvrij staal!

 Skateboarden (27-28 juli en 6-7 augustus)
Voor de tweede keer is skateboarden dit jaar een een onderdeel van het toernooi in Parijs. Ga jij kijken? In ieder geval kan je tijdens de trucs van de skateboarders ook een glimp van staal opvangen. Die wieltjes zitten namelijk met metaal vast aan het bord, de truck. En vaak is deze gemaakt van aluminium en staal met lage legering, net als de assen.

Gewichtheffen (7-11 augustus)
Wie zich een beetje verdiept in gewichtheffen, komt al snel de term Olympic Bar tegen. Zoals de naam al doet vermoeden is dit de standaard halter om de gewichten aan te doen tijdens het gewichtheffen. Het staal dat wordt gebruikt in deze halters is zogenaamd “spring steel”. Dit type staal is gemaakt van een legering van staal en andere metalen, zoals chroom en vanadium, die het staal een hoge treksterkte en veerkracht geven. Het staal moet een hoge mate van duurzaamheid hebben om bestand te zijn tegen herhaaldelijk gebruik en zware belastingen. Dit wordt bereikt door het staal te harden en te temperen, waardoor het harder en veerkrachtiger wordt. Die Olympic Bar is niet zomaar een stalen staafje dus.

Kogelstoten (1-11 augustus)
Bij het kogelstoten draait alles om het zover mogelijk wegstoten van een stalen kogel. Het staal van de kogels is van hoge kwaliteit. De kogels wegen 16 Britse ponden (7,2 KG) bij de heren. Dameskogels zijn lichter en wegen 4 KG. De kogels worden gemaakt van zogenaamd “tool steel”. Dit type staal is gemaakt van een legering die het staal een hoge treksterkte geeft. Ook moet het staal letterlijk tegen een stootje kunnen. Daarom wordt het materiaal voor de kogel gehard en getemperd. Zo wordt de kogel hard en sterk en gaat hij lang mee, wel zo duurzaam dus.

 Tennis (27 juli-4 augustus)
Het meest in het oog springende stalen onderdeel bij een tenniswedstrijd is de scheidsrechtersstoel. De scheidsrechterstoel in tennis is meestal gemaakt rond een stalen frame. Het racket zelf is in de geschiedenis maar kort van staal geweest. De eerste rackets werden gemaakt van hout, gevolgd door metalen frames in de jaren ‘60. Tegenwoordig worden tennisrackets gemaakt van een combinatie van materialen, waaronder grafiet, kevlar en titanium. Verder zorgt staal voor een strak net. De staanders aan de zijkant zijn van staal en door de bovenkant van het net loopt een staaldraad die het net goed op zijn plek houdt.

Schermen (27 juli-4 augustus)
Staal speelt in de schermsport een belangrijke rol. Moderne schermzwaarden zijn gemaakt van een combinatie van staal, aluminium en kunststoffen. De grip van het wapen is vaak gemaakt van plastic of hout, terwijl de kling van het wapen van staal is gemaakt. Het wordt gemaakt van flexibel staal dat buigt en terugveert wanneer het in contact komt met een tegenstander. Ook in de helm zit staal verwerkt. Bijvoorbeeld in het gaas dat de ogen en een deel van het gezicht beschermt. Het staal in de helm is van hoge kwaliteit en biedt stevigheid en is duurzaam. Wie wel eens een schermwedstrijd bekijkt, snapt dat die eigenschappen belangrijk zijn.

Golf (1-10 augustus)
Hoewel de benamingen Wood en Iron anders doen vermoeden, speelt staal een belangrijke rol in de productie van golfclubs. En met een reden! Staal is sterk, duurzaam en zorgt voor een consistent gevoel bij het slaan van de golfbal. IJzers en wedges zijn meestal gemaakt van staal, omdat het materiaal zorgt voor een optimale gewichtsverdeling en stevigheid om de bal met precisie te slaan. De kwaliteit van het staal beïnvloedt het gevoel en de controle van de speler. Staal wordt ook gebruikt voor de schachten van de clubs, die de verbinding vormen tussen de grip en het clubhoofd. De stalen schacht biedt de nodige stijfheid om het clubhoofd stabiel te houden tijdens de swing.